Please use this identifier to cite or link to this item:
Title: Η συναλλακτική θεωρία της L. M. Rosenblatt και η λογοτεχνική εμπειρία στη σχολική τάξη : η περίπτωση της ποίησης στα κείμενα νεοελληνικής λογοτεχνίας Γ΄ γυμνασίου
Other Titles: L. M. Rosenblatt's transactional theory and the literary experience in the school classroom : the case of poetry in the texts of modern Greek literature for the 3rd grade of junior highschool
Authors: Κουρτέσης, Ηλίας-Παναγιώτης
Keywords: Κείμενα
Συναλλακτική θεωρία
Αισθητική στάση
Μη αισθητική στάση
Keywords (translated): Texts
Transactional theory
L. M. Rosenblatt
Aesthetic stance
Efferent stance
Abstract: Στην παρούσα διπλωματική εργασία επιχειρείται η διερεύνηση της λογοτεχνικής εμπειρίας στη σχολική τάξη μέσω της εξέτασης του τρόπου που προσεγγίζεται η ποίηση από τον αναγνώστη-μαθητή και τον εκπαιδευτικό στη Γ΄ τάξη του ελληνικού Γυμνασίου. Ο σκοπός μας είναι να ανιχνεύσουμε την αναγνωστική στάση που ο αναγνώστης-μαθητής της Γ΄ Γυμνασίου ενθαρρύνεται να υιοθετήσει απέναντι στην ποίηση και, γενικότερα, στη λογοτεχνία μέσα στο ισχύον θεσμικό και διδακτικό πλαίσιο. Τα ερευνητικά μας δεδομένα αντλούνται από την ανάλυση του περιεχομένου των Δ.Ε.Π.Π.Σ. και Α.Π.Σ. Νεοελληνικής Λογοτεχνίας για το Γυμνάσιο, καθώς και των εργασιών/ερωτήσεων και δραστηριοτήτων (διαθεματικών και «ευρύτερων») που προτείνονται στις διδακτικές ενότητες της ποίησης στα εγχειρίδια του μαθητή και του εκπαιδευτικού Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Γ΄ Γυμνασίου. Το βασικό θεωρητικό εργαλείο που αξιοποιούμε για την περιγραφή, την ανάλυση, την κατηγοριοποίηση, την ερμη-νεία των ερευνητικών δεδομένων και την εξαγωγή των συμπερασμάτων μας είναι η Συναλλακτική Θεωρία, την οποία διατύπωσε η L.M. Rosenblatt. Σύμφωνα με την Αμερικανίδα θεωρητικό, κάθε αναγνωστική διαδικασία στηρίζεται στη μοναδική και ισότιμη συναλλαγή μεταξύ του αναγνώστη και του λογοτεχνικού κειμένου, οδηγώντας δυνητικά τον αναγνώστη στην αισθητική βίωση και στην (ανα)δημιουργία του «ποιήματος», δηλαδή του λογοτεχνικού έργου τέχνης, μέσα από το κείμενο. Απαραίτητη προϋπόθεση για τη βίωση του λογοτεχνικού έργου τέχνης αποτελεί η υιοθέτηση από μέρους του αναγνώστη της αισθητικής στάσης απέναντι στο λογοτεχνικό κείμενο. Στο τελευταίο μέρος της παρούσας εργασίας αναπτύσσουμε τη δική μας διδακτική πρόταση για ένα πλαίσιο μαθήματος ποίησης στο Γυμνάσιο με βάση τις θεωρητικές παραδοχές και τις διδακτικές προεκτάσεις του μοντέλου της Συναλλακτικής Θεω-ρίας, με σκοπό να συμβάλουμε, στο μέτρο του δυνατού, στην καλλιέργεια της αισθητικής στάσης απέναντι στην ποίηση και, γενικότερα, στον επαναπροσδιορισμό της αναγνωστικής και της διδακτικής προσέγγισης της λογοτεχνίας στο ελληνικό σχολείο.
Abstract (translated): In the present dissertation we attempt to investigate literary experience within the classroom by examining the way in which poetry is approached by the reader-student and the educator in the 3rd Grade of Greek Junior High school. Our purpose is to identify the reading stance which the reader-student in the 3rd Grade is encouraged to adopt towards poetry and, generally, literature in the existing institutional and teaching framework. Our research data are derived from the content analysis of the wider Cross-thematic Curriculum Framework for Modern Greek Literature in Junior High school (C.C.F.) and the Analytical Programme of Studies for Modern Greek Literature (A.P.S.) in Junior High school as well as the content analysis of the questions and activities (cross-thematic and “general”) recommended in the poetry teaching units in the student’s textbook and the teacher’s book commonly entitled Texts of Modern Greek Literature for the 3rd Grade of Junior High school. The basic theoretical tool utilised for the description, analysis, categorising, the interpretation of research data and the drawing of conclusions is the Transactional Theory, formulated by L.M. Rosenblatt. According to the American theorist, every reading process is based on the unique and equal transaction between the reader and the literary text, potentially leading the reader to the aesthetic experience and the (re)creation of the “poem”, that is the literary work of art, from the text. The necessary precondition for experiencing the literary work of art is the adoption on the reader’s part of the aesthetic stance towards the literary text. In the final section of the present dissertation we develop our own didactic proposal for a Junior High school poetry lesson framework based on the Transactional Theory, with the aim of contributing, to the greatest extent possible, to the strengthening of the aesthetic stance towards poetry and, more generally, to the redefinition of the reading and teaching approaches to literature in the Greek school.
Appears in Collections:Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία (ΜΔΕ)

Files in This Item:
File Description SizeFormat 
Διπλωματική_Κουρτέσης 2016_(τελικό).pdf2.11 MBAdobe PDFView/Open

This item is licensed under a Creative Commons License Creative Commons