Please use this identifier to cite or link to this item: http://hdl.handle.net/10889/11352
Title: Πρότυπα ποικιλότητας και δομή βιοκοινότητας των ορθοπτέρων στο εθνικό πάρκο Τζουμέρκων Περιστερίου και χαράδρας Άραχθου
Other Titles: Orthoptera diversity patterns and community structure in Tzoumerka National park, Greece
Authors: Ζαχαροπούλου, Πανωραία
Keywords: Ορθόπτερα
Βιοκοινωνίες
Οικολογία
Ποικιλότητα
Είδη δείκτες
Keywords (translated): Orthoptera
Community ecology
Diversity patterns
Abstract: Τα Ορθόπτερα συνιστούν ένα κρίσιμο κομμάτι της βιοποικιλότητας και των τροφικών πλεγμάτων, ιδιαίτερα στα φυσικά και ημιφυσικά οικοσυστληματα λιβαδικού χαρακτήρα. Υποστηρίζουν τροφικά ανώτερες ταξινομικές ομάδες, ενώ πολλά είδη αποτελούν οργανισμούς κλειδιά για τις λιβαδικές βιοκοινότητες και καλούς δείκτες μεταβολής της ποιότητας του. Τον Ιούλιο του 2015 καταγράφηκαν 63 είδη Ορθοπτέρων σε 70 επιφάνειες έκτασης 100m2, στην περιοχή του Εθνικού Πάρκου των Τζουμέρκων. Μεταξύ αυτών, 5 ενδημικά είδη της Ελλάδας, εκ των οποίων 2 εντάσσονται σε κατηγορίες κινδύνου εξαφάνισης της IUCN, και ένα είδος της οδηγίας 92/43, παράρτημα ΙΙ). Το μέτρο της ποικιλότητας ήταν διαφοροποιημένο μεταξύ των 5 διαφορετικών τύπων βλάστησης. Τα ορεινά λιβάδια ήταν ο πιο πλούσιος σε Ορθόπτερα τύπος βλάστησης στην περιοχή, με σημαντικά υψηλότερα επίπεδα ποικιλότητας σε σχέση με τα θερμόφιλα δάση. Το υψόμετρο, το ύψος της ποώδους βλάστησης, η έκταση του ποώδους ορόφου, του βραχώδους/πετρώδους υποστρώματος και του δενδρώδους/θαμνώδους ορόφου, αποτελούν τις σημαντικότερες παραμέτρους που ενέχονται στη διαμόρφωση των προτύπων ποικιλότητας των Ορθοπτέρων στην περιοχή, ενώ , η υγρασία και το υψόμετρο και το ύψος της ποώδους βλάστησης παρατηρήθηκε ότι προβλέπουν ικανοποιητικά τον αριθμό ειδών Ορθοπτέρων. Το ύψος της ποώδους βλάστησης φάνηκε να έχει αρνητική επίδραση στον αριθμό των ειδών, ενώ η σχέση υψομέτρου και αριθμού ειδών δεν είναι μονότονη. Η υγρασία και η έκταση της ποώδους βλάστησης παρατηρήθηκε ότι επηρεάζουν θετικά τον αριθμό των ειδών. Η βιοκοινότητα των Ορθοπτέρων στην περιοχή θεωρήθηκε σε μεγάλο βαθμό ομοιογενής. Η μεγαλύτερη ομοιότητα μεταξύ των τύπων βλάστησης ως προς τη σύνθεση των βιοκοινοτήτων που φιλοξενούσαν παρατηρήθηκε μεταξύ αγροτικών οικοσυστημάτων και θερμόφιλων δασών, ενώ η χαμηλότερη μεταξύ θερμόφιλων δασών και ορεινών λιβαδιών. Η ανάλυση ομαδοποίησης των δειγματοληπτικών επιφανειών, ανεξάρτητα από τον τύπο βλάστησης στον οποίο αντιστοιχούσαν και βάσει των ειδών που παρατηρήθηκαν σε αυτές, οδήγησε σε 6 ομάδες, η μία εκ των οποίων περιελάμβανε αποκλειστικά ορεινά λιβάδια. Ο διαχωρισμός αυτός βάσει της σύνθεσης ειδών, ερμηνεύτηκε από 4 περιβαλλοντικές παραμέτρους (ύψος ποώδους βλάστησης, έκταση ποώδους βλάστησης, βραχώδους υποστρώματος και δενδρώδους/θαμνώδους βλάστησης). Ωστόσο, επιπλέον περιβαλλοντικές παράμετροι και ‘κρυμμένες’ περιβαλλοντικές διαβαθμίσεις είναι πιθανόν να βρίσκονται πίσω από αυτό το πρότυπο διαχωρισμού. Για τους 5 τύπους βλάστησης και για τις 6 ομάδες δειγματοληπτικών επιφανειών εξάχθηκαν είδη που θεωρούνται αντιπροσωπευτικά της εκάστοτε βιοκοινότητας Ορθοπτέρων, των οποίων η παρουσία ή μη και η αφθονία, σε μελλοντικές επανεξετάσεις της περιοχής δύναται να δώσει σημαντική πληροφορία για την κατάσταση και πιθανές μεταβολές στα χαρακτηριστικά της ευρύτερης περιοχής γύρω από αυτές τις επιφάνειες.
Abstract (translated): Orthoptera are known to be a major component of grassland biodiversity, as they constitute keystone species for grass communities, good indicators of land use change and since they constitute the main food resource for other taxonomic groups, their contribution to food webs is vital. A sampling scheme of 70 plots (100m2) was conducted in July, 2015 in the mountainous complex of Tzoumerka National Park, where 63 species were reordered, amongst these, 5 are endemics to Greece and 2 of these endemics fall in IUCN threatened species categories, and one species is listed in Annex II of Habitats Directive. The diversity patterns differed significantly across different habitat types, with oro-Mediterranean heaths – the most species rich habitat type- showing higher a-diversity value than thermophilous Oak forests. Elevation, grass/herbs height, grass/herbs, rocks/stones and trees/shrubs covers are the main environmental parameters regulating the diversity patterns of Orthoptera community in the study area. Grass cover, air humidity, elevation (positive factors) and grass height (negative factor) are assumed to well predict Orthoptera species richness. On the basis of community composition, the overall Orthopteran community in the area seems rather homogenous. Agriculture ecosystems and thermophilous oak forests showed the greatest values of similarity while the highest dissimilarity was observed between Oro-Mediterranean heaths and thermophilous forests. Cluster analysis revealed the existence of 6 groups of sampling sites representing different Orthopteran assemblages. The clustering output was also interpreted by 4 environmental parameters (grass height and cover, rocks/stones and shrubs/trees covers). Indicator species were extracted both for the different habitat types and the groups which clustering procedure comprised. Such species are helpful tools to detect potential changes in community structure and therefore broader changes in environmental and vegetation parameters of the sampled locations in future surveys. Although grazing did not seem to have a significant impact on species richness, the frequency of grazing events throughout the area was high. We suggest that a more meticulous study taking into account different aspects of grazing is needed, since in many cases is considered a major threat to survival of Orthoptera species and maintenance of their populations and communities.
Appears in Collections:Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος (ΜΔΕ)

Files in This Item:
File Description SizeFormat 
Nemertes_Zacharopoulou(env).pdf1.4 MBAdobe PDFView/Open


Items in DSpace are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.